مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
1. چالش های ساختاری طرح ریزی توسعه شهری از نگاه رویکرد راهبردی اولویت ها و تأثیرات آن در کلان شهر اهواز

سعید امان پور؛ مسعود صفایی پور؛ سعید ملکی؛ هادی علیزاده

دوره 15، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 0-0

چکیده
  در این پژوهش، با هدف شناسی کاربردی-توسعه ای و با روش شناسی توصیفی- تحلیلی تلاش شده است تا به تحلیل چالش‌ها و نارسایی‌های موجود در ساختار طرح ریزی توسعه شهری از نگاه رویکرد برنامه ریزی راهبردی در کلان شهر اهواز پرداخته شود. بنابراین دو سؤال اصلی پژوهش به صورت ارزیابی چگونگی اولویت چالش‌های مراحل ساختاری طرح ریزی راهبردی در کلان شهر ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
2. نقش محیط سکونتی بر فعالیت فیزیکی- فراغتی شهروندان (نمونه موردی: محلات سلمان فارسی و غفاری شهر ساری)

مریم جعفری مهرآبادی؛ شمیلا الله یاری اصلی ارده؛ کمیل عبدی

دوره 15، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 0-0

چکیده
  یکی از موضوعات مطرح شده در برنامه ریزی شهری، توجه به فعالیت‌های فیزیکی شهروندان در اوقات فراغتشان است. در این راستا هدف از انجام این پژوهش، بررسی نقش محیط سکونتی در فعالیت‌های فیزیکی- فراغتی ساکنان محلات سلمان‌فارسی و غفاری در شهر ساری بوده که در قالب تکمیل پرسش‌نامه میدانی و به روش توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است. جامعه آماری پژوهش، ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
3. تبیین الگوی فضایی شاخص‏های شکوفایی شهری در ایران رویکردی نوین در مطالعه پایداری کلان شهرها (مطالعه موردی کلان شهر تهران)

منصور رضاعلی؛ حسین حاتمی نژاد؛ حسنعلی فرجی سبکبار؛ سید علی علوی؛ صفر قائد رحمتی

دوره 15، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 0-0

چکیده
  شکوفایی شهرها نخستین بار در گزارش برنامه اسکان بشر سازمان ملل(UN-Habitat)، در سال 2013، تحت عنوان City Prosperity Index"" ارائه‌ شده است. این گزارش پاسخی به بحران‏های چند بعدی پیش‌آمده در دهه‏های اخیر در جهان است. در گزارش ارائه‌شده، اسکان بشر به تعریف شکوفایی شهری و ارائه شاخص‏هایی چند بعدی از شکوفایی شهری پرداخته است. به‌واقع به‌جای اندازه‏گیری ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
4. تحلیلی بر توان‌های بالقوّه برندسازی بندرانزلی، با تأکید بر مؤلفه‌های کالبدی و فضایی، از منظر تصاویر ذهنی سهامداران برند مکانی

آرین مینائی؛ حمید ماجدی؛ زهراالسادات زرآبادی

دوره 15، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 0-0

چکیده
  تحقیق پیش‌رو، در روش توصیفی ـ تحلیلی، همراه با مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی، کوششی جهت سنجش ظرفیت‌های بالقوه برندسازی شهر بندرانزلی از منظر مخاطبان بیرونی برند احتمالی مکانی می‌باشد. در اثبات فرضیه نخست این تحقیق، مبتنی بر آزمون فریدمن با مقدار آماره X2 محاسبه شده (73.435) و درجه آزادی 4، با 95 درصد اطمینان، به این نتیجه رسیدیم که ظرفیت‌ها ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
5. تحلیل عوامل موثر بر کیفیت زندگی شهری(نمونه موردی : محلات اسلام آباد و کارمندان شهر زنجان)

محسن احدنژاد؛ سعید نجفی؛ حجت محمدی ترکمانی

دوره 15، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 0-0

چکیده
  پیدایش شهر به عنوان دومین انقلاب عظیم در فرهنگ انسان، پدیده اجتماعی برجسته ای است که موجب دگرگونی در روابط متقابل انسان ها با یکدیگر شد. کیفیت زندگی یک مفهوم پیچیده، چند بعدی، نسبی متاثر از زمان و مکان و ارزش های فردی و اجتماعی است که با اهداف متفاوتی در تحقیقات مختلف به کار برده می شود. هدف اصلی پژوهش تحلیل عوامل موثر بر کیفیت زندگی ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
6. بررسی توانمندسازی زنان فقیر شهری با تاکید بر نگرش مثبت شهروندی (مطالعه موردی: محله‌ی آخماقیه‌‌ی کلانشهر تبریز)

شهریور روستایی؛ اکبر اصغری زمانی؛ فاطمه زادولی

دوره 15، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 0-0

چکیده
  توانمندسازی زنان فقیر شهری با تاکید بر نگرش مثبت شهروندی، به عنوان یک رویکرد نوین انگیزش درونی در زنان است که می‌تواند بسترهایی را به وجود آورد که فرصت هایی را برای شکوفایی استعدادها، توانایی‌ها و شایستگی زنان فقیر شهری باشد. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی بوده و ازنظر ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی می‌باشد. جامعه آماری تحقیق شامل خانوارهای ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
7. مقایسه دو نظریه حکمروایی شهری و تاب آوری نهادی در نظام مدیریت شهری به روش تحلیل محتوا و ارائه مدل ارتقا یافته (نمونه موردی:شهر قزوین)

داریوش اردلان؛ زهره داودپور؛ کرامت اله زیاری

دوره 15، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 0-0

چکیده
  چالش‌های موجود در نظام مدیریت‌شهری سبب ارائه نظریه‌های مختلف در این زمینه گردیده ، که هر یک از آنها سعی دارند با در نظر گرفتن یک سری از متغیرها و معیارها الگوی مناسبی را پیشنهاد دهند. از آن جمله می‌توان به دو نظریه حکمروایی‌شهری و تاب آوری شهری اشاره نمود. هدف پژوهش حاضر، شناسایی متغیرها و معیارهای موثر در این دو نظریه و مقایسه آنها ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
8. تحلیل تقسیمات سیاسی- اداری استان گیلان براساس سازماندهی سیاسی فضای کشور

رضوان نظری؛ یوسف زین العابدین؛ سید احمد خادم الحسینی؛ حجت مهکویی

دوره 15، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 0-0

چکیده
  سازماندهی سیاسی فضا و تقسیمات کشوری از مسائل مهمی است که امروزه دولت‌ها و حکومت‌ها برای اداره سرزمین و تقسیم سیاسی- ‌اداری کشور و در راستای دستیابی به توازن و تعادل فضایی در پی تحقق آن هستند. .سازماندهی سیاسی فضا بر اساس معیار و اصولی مشخص و اهداف از پیش تعیین شده در کشور برنامه‌ریزی و اجرایی می‌شود. نابرابری ناحیه‌ای و مکانی از ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
9. ارزیابی زیست پذیری شهری در کلان‌شهر مشهد با تاکید بر شاخص حمل و نقل

محمد قنبری؛ محمد اجزاء شکوهی؛ محمد رحیم رهنما؛ امید علی خوارزمی

دوره 14، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 983-1001

چکیده
  امروزه عوامل متعددی در زیست پذیری یک مکان تأثیر دارند که از جمله آن‌ها می‌توان به حمل ونقل، حضور مردم، اختلاط کاربری، مسکن، ایمنی و امنیت، حس تعلق، کارایی و پاکیزگی محیطی و... اشاره کرد. موضوع حمل و نقل به طور بالقوه بازتابی از اهمیتی است که حمل و نقل در زندگی روزمره ایفا می‌کند. حمل و نقل برای یک جامعه عملگرا لازم است از آنجایی که مردم ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
10. رتبه بندی پارکینگ های عمومی منطقه1 کلانشهر اهواز از منظرشهروندان

علی زبیدی؛ عباس معروف نژاد

دوره 14، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 1003-1020

چکیده
  امروزه معضل کمبود محل توقف وسایل نقلیه به خصوص در مناطق مرکزی شهر، گریبانگیر اکثر شهرهای بزرگ می باشد. پارکینگ های عمومی به عنوان یکی از اجزای مهم یک سیستم حمل و نقل شهری مدرن، وظیفه فراهم آوردن سطوحی برای خارج کردن ترافیک ساکن از سیستم شهری و در نتیجه کاهش شلوغی و گره های ترافیکی مرکز شهر را بر عهده دارند. هدف این پژوهش رتبه بندی پارکینگ ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
11. واکاوی کمّی روابط شهر و روستا (مطالعه موردی: شهرستان ایلام)

عظیم علی شائی؛ احمدعلی خرم بخت؛ عبدالرسول قنبری

دوره 14، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 1167-1183

چکیده
  پپیوندهای روستا- شهری قسمتی از واقعیت های زندگی روزانه یک خانوار ساکن نواحی روستایی است. از این رو پیوندهای روستایی– شهری در تنظیم و بیان سیاست های توسعه با هدف کاهش فقر و حمایت از نقش مثبت مراکز شهری در توسعه نواحی روستایی پیرامونی مورد تاکید قرار دارد؛ بنابراین مطالعه و بررسی روابط شهر و روستا از مهمترین مباحث در برنامه ریزی‌های ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
12. بررسی عوامل مؤثر بر رونق بازارهای سنتی با رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری (مطالعه موردی: بازار سنتی کلان‌شهر رشت)

ابوذر مطیع دوست؛ حسین نظم فر؛ کرامت اله زیاری؛ عطا غفاری گیلانده

دوره 14، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 1057-1071

چکیده
  هرچند بازارهای سنتی از دیرباز به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های هویت‌بخش شهرهای ایرانی ایفاء نقش می‌کنند، اما امروزه به دلایل مختلف نقش بازارهای سنتی در بسیاری از شهرها و به‌ویژه کلان‌شهرهای ایران کاهش‌یافته است که در صورت عدم برنامه‌ریزی صحیح، احتمال زوال و یا حتی نابودی برخی از بازارهای سنتی نیز قوت خواهد گرفت. این تحقیق در پی آن ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
13. تحلیل فضایی نظام شهری منطقة شمال ایران (سال های 1335 تا 1395)

عامر نیک پور؛ میلاد حسنعلی زاده

دوره 14، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 869-889

چکیده
  با مطالعه سیستم های شهری نحوه پخشایش و میزان تعادل در توزیع جمعیّت مشخص تر می شود. این مقاله با هدف بررسی تحوّلات نظام شهری منطقه شمال کشور جهت مشخص کردن وضعیّت تعادل آن تدوین شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی - تحلیلی بوده و مبنای آماری داده ها، نتایج سرشماری های عمومی نفوس و مسکن کشور در 8 دوره گذشته است. در این مقاله ضمن طبقه بندی شهرهای ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
14. شبیه‌سازی تغییرات کاربری اراضی و دینامیک شهری (مطالعه موردی: شهر مراغه)

هوشنگ سرور

دوره 14، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 891-912

چکیده
  در دهه‌های اخیر همگام با رشد شهرنشینی، مدل‌های مختلفی جهت بررسی و پیش‌بینی رشد شهری بکار گرفته شده است.در این زمینه، ماشین‌های خودکار سلولی در چهارچوب رویکرد سیستمی وارد مباحث جغرافیایی شد. مدل‌های مختلفی به منظور ایجاد قوانین گذار در ماشین‌های خودکار سلولی ترکیب می‌شوند که در این زمینه می‌توان به زنجیره مارکوف اشاره کرد.در ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
15. تحلیل آسیب پذیری کاربری اراضی در برابر زلزله با کاربرد تلفیقی مدلهای چند متغیره (مطالعه موردی: شهرداری منطقه دو تبریز)

حسن محمودزاده

دوره 14، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 967-981

چکیده
  مجاورت بلافصل گسل شهر تبریز با محدوده ی شهرداری منطقه دو، افزایش تعداد محلات و مناطق پرتراکم، افزایش بارگذاری‌های محیطی و اقتصادی، پیچیدگی و ازیاد فاکتورهای موثر در پهنه بندی میزان خطر زلزله و نقش مکانی آنها در تشدید اثر آن، لزوم به کارگیری روشهای چند متغیره تصمیم ساز جهت تعیین درجه آسیب پذیری را ضروری می سازد. هدف مقاله حاضر تعیین ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
16. تحلیل عوامل موثر بر توسعه شهرهای مرزی با رویکرد آینده پژوهی (نمونه موردی : شهر زابل)

سعید نجفی

دوره 14، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 773-789

چکیده
  موقعیت جغرافیایی و ارتباطی شهر زابل در استان مرزی کشور موجب شده توسعه این شهر،به توسعه منطقه ای در استان منجر شود وارتباط کشور را با کشورهای منطقه تقویت کند.آنچه نیاز است تجدیدنظر در رویکردها و بکارگیری ابزارهای جدید دربرنامه ریزی است.آینده نگاری به عنوان یک رویکرد نوین، فرآیندی است که منجربه نتیجه پایدار عمل برنامه ریزی می شود. دراین ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
17. ارزیابی مطلوبیت فضاهای عمومی شهری از دیدگاه جوانان (مطالعه موردی: شهر قائم‌شهر)

محمود شارع پور؛ نوین تولایی؛ اصلی اسلامی

دوره 14، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 605-621

چکیده
  نخستین معیاری که شهرها از روی آن مورد قضاوت قرار می‌گیرند، چگونگی فضای عمومی آن‌ها است؛ بنابراین ادراک و تصور استفاده‌کنندگان از فضا موردتوجه است. فضاهای عمومی مهم‌ترین بخش شهرها هستند چراکه بیشترین برخوردها و کنش‌های متقابل میان افراد در آن‌ها به وقوع می‌پیوندد و شامل تمامی بخش‌هایی هستند که مردم به آن‌ها دسترسی فیزیکی و بصری ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
18. تحلیلی بر وضعیت منابع درآمدی شهردای ها با تاکید بر درآمدهای پایدار (مطالعه موردی: شهر قم)

مهران حاجیلو؛ محمد میره ای؛ مهدی پیله ور

دوره 14، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 677-695

چکیده
  فقدان نگرش جامع به منابع درآمدی شهرداری ها در قالب نظام کلان اقتصادی کشور، تغییرات و مداخلات موردی، اجرا سیاست خوداتکایی و خودکفائی شهرداری‌ها، بخش درآمدی شهرداری‌ها را در وضعیت ناپایداری قرار داده است، به‌نحوی‌که ادامه این وضعیت تبعات نامطلوب و هزینه‌های اجتماعی، فرهنگی و زیرساختی را برای شهر و مدیریت شهری به دنبال خواهد داشت. ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
19. راهبردهای ایجاد پیاده‌راه در شهر سرعین

اصغر پاشازاده؛ محمدحسن یزدانی؛ فاطمه زادولی

دوره 14، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 623-639

چکیده
  امروزه برنامه‌ریزی و طراحی مسیرهای پیاده، از جمله اقـدامات ضـروری و با اهمیتی است که می‌تواند در احیای مراکز شهری در راستای توسعه پایدار موثر واقع شود. از همین‌رو، برای ایجاد پیاده راه در سطح شهر سرعین که یکی از اهداف اصلی در راستای نزدیک شدن به زندگی انسان مداری و کاهش مشکلات شهری است، لازم است تا ابتدا قابلیت‌ها و تنگناهای ایجاد ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
20. مقایسه تطبیقی توسعه یافتگی مناطق شهری با استفاده از روش های ارزیابی چند شاخصه (مطالعه موردی: کلان شهر اصفهان)

نصرالله مولائی هشجین؛ سهیلا رضایی

دوره 14، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 549-565

چکیده
  برنامه‌ریزی شهری با هدف توسعه و کاهش نابرابری از موضوع‌های مهم در کشورهای در حال توسعه محسوب می‌شود. لازمه برنامه ریزی شهری، شناسایی جایگاه مناطق و نواحی نسبت به یکدیگر از لحاظ توسعه است .کاهش نابرابری در بهره‌مندی از منابع، دست‌آوردها و امکانات جامعه یکی از مهمترین معیارهای توسعه به شمار می‌آید. مفهوم توسعه علاوه بر رشد در همه ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
21. تعیین و بهبود محدوده‌های بالقوه وقوع جرم د توسط رهیافت "جلوگیری از جرائم از طریق طراحی محیطی" (مطالعه موردی: محله همت‌آباد شهر اصفهان)

همایون نورائی

دوره 14، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 697-715

چکیده
  هدف این تحقیق بررسی و تحلیل محله همت‌آباد از منظر اصول رهیافت "جلوگیری از جرائم شهری با استفاده از طراحی محیطی" جهت شناسایی نقاط بالقوه برای وقوع جرم، و ارائه پیشنهادهایی در جهت ارتقای امنیت این محله به‌صورت خاص (پیلوت عملی رهیافت) بر اساس جنبه مکانی بخشیدن به اصول رهیافت "جلوگیری از جرائم شهری با استفاده از طراحی محیطی" می‌باشد. برای ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
22. تبیین اثرگذاری عضویت در شبکۀ‌ شهرهای خلاق بر توسعه شهری پایدار

محمدرضا علیزاده؛ حیدر لطفی

دوره 14، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 661-675

چکیده
  شهرها همیشه مراکز ابداع، نوآوری و خلاقیت هستند. ریچارد فلوراید معتقد است شهرها ظرف بروز خلاقیت هستند که همیشه چرخ‌های حرکت، تمرکز و هدایت انرژی خلاق بشر بوده‌اند. کیفیت زندگی در شهر، به طور مستقیم متأثر از نوع نگاه به مسائل شهری است. خلاقیت شهری به عنوان یک رویکرد راهبردی می‌تواند کیفیات زیستن در شهر را تحت تأثیر فراوان قرار دهد. ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
23. رتبه بندی تاب آوری کالبدی-فضایی مناطق شهری (مطالعه موردی: کلان شهر کرج)

اسماعیل نصیری هنده خاله

دوره 14، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 641-660

چکیده
  .یکی از ارکان مهم تاب آوری در سیستم های شهری مفهوم ابعاد کالبدی تاب آوری است که به طور سیستماتیک عناصر و ساختار کالبدی را مورد تحلیل قرار می دهد.هدف از این تحقیق رتبه بندی تاب آوری کالبدی مناطق شهری کلان شهر کرج بر پایه مدل الکتر است. روش تحقیق توصیفی – تحلیلی بوده است قسمتی از داده های پژوهش از طرح جامع و تفصیلی در قالب، سیزده گویه ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
24. تحلیل فضایی و نظام سلسله مراتبی شهرهای استان مازندران در سرشماری‌های 95-1365

سیدعسگر میرفتح الهی؛ lمنصور بدری فر؛ حسین شکویی؛ سیدرحیم مشیری

دوره 14، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 531-548

چکیده
  استقرار سکونتگاه‌های انسانی و چگونگی پراکنش آن در سطح سرزمین گویای توان ترکیبی منطقه خواهد بود. از سوی دیگر الگوی قرارگیری سکونتگاه‌های شهری و روستایی در بستر مناطق نسبت به یکدیگر می‌تواند بیانگر مفاهیم همگرایی و واگرایی سرزمینی باشد. این مفاهیم در کنار یکدیگر سازمان فضایی شهر‌ها را شکل داده و از سویی یاری دهنده درک الگوی سلسله ...  بیشتر

مطالعات برنامه ریزی شهری و منطقه ای
25. ارزیابی تأثیر بافت اسلامی بر احساس امنیت بر اساس اصول نسل دوم CPTED (مطالعه موردی: محلّه فهادان شهر یزد)

کرامت اله زیاری؛ محمدسینا شهسواری؛ اسماعیل نجفی

دوره 14، شماره 2 ، تابستان 1398، ، صفحه 275-292

چکیده
  احساس امنیت همواره یکی از نیازهای اساسی انسان در طول تاریخ بوده است. لذا هدف از انجام این تحقیق بررسی این نکته است که آیا اصول نسل دوم CPTED در میزان احساس امنیت بافت اسلامی محله فهادان یزد تأثیرگذار بوده است یا خیر؟ در این پژوهش از چهار شاخص فرهنگ جمعی، نظارت اجتماعی، آستانه ظرفیت و همبستگی اجتماعی به‌عنوان معیارهای نسل دوم CPTED استفاده ...  بیشتر