بررسی مشکلات پایین بودن نرخ بازده سرمایه‌گذاری در برنامه راهبردی تحقیقات چای ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جغرافیای انسانی- مرکز تحقیقات چای کشور، لاهیجان

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

3 مرکز تحقیقات چای کشور- لاهیجان

چکیده

درحال حاضر، چای یکی از محصولات مهم اقتصادی و راهبردی کشور است. کشت این محصول تنها در مناطق آب و هوایی خزری ایران امکان‌پذیر است. طبق آمار، حدود 32000 هکتار از اراضی مزروعی شمال کشورمان تحت پوشش این محصول قرار دارد. براساس آمار داخلی و سازمان خوار و بار جهانی، چای خشک تولیدی کشورمان، هنوز نتوانسته مصرف داخلی کشور را تامین ‌کند. بنابراین، باتوجه به هزینه‌های مراحل داشت و برداشت باغ‌های چای موجود، این محصول از نظر اقتصادی در مقایسه با سایر محصولات کشور از درآمد کم‌تری برخوردار است. از طرف دیگر، مسائلی نظیر؛ ناکارآمد بودن کارخانه‌های چایسازی و صنایع بسته‌بندی، پایین‌بودن سطح آموزش در نظام بهره‌برداری، قیمت‌گذاری نامناسب برگ سبز و چای خشک، نبود نظام بهره‌برداری مناسب، عدم وجود متولی واحد، واردات بی‌رویه، عدم سیاست‌گذاری مناسب در بخش فرآوری چای، بیمه نامطلوب، تغییر ذائقه مصرف‌کننده و ناکارآمدی صنعت بازاریابی چای، سبب شده‌اند که میزان نرخ بازده سرمایه‌گذاری در کشت و صنعت چای بسیار اندک باشد. در این پژوهش، سعی شده است تا مشکلات بخش تولید، عرضه، تقاضا و سیاست‌گذاری بخش چای در قالب مسائل عنوان‌شده فوق شناسایی شود تا راهبرد تحقیقاتی مناسب جهت رسیدن به اهداف پیش‌بینی‌ شده محقق گردد. روش تحقیقاتی در این پژوهش از نوع تحلیلی است، زیرا به ابعاد نظری و تاریخی موضوع تحقیق پرداخته‌شده است. در این تحقیق از طریق مصاحبه و پژوهش مشارکتی، از تجربیات دانش گروه به‌صورت عالمانه استفاده گردید و از آن طریق به بررسی اهداف پرداخته‌شد. سپس مسائل و مشکلات را شناسایی و جهت اجرای برنامه راهبردی مناسب تحقیقاتی آن‌ها را اولویت‌بندی نموده و جهت هدفمند کردن طرح‌ها و پروژه‌های پژوهشی در بخش مطالعات اقتصادی و اجتماعی چای ارائه گردید.

کلیدواژه‌ها